Stres Hastalığa Yol Açar mı?

EKLENME TARİHİ : 1.2.2019

Stresin bilimsel olarak incelenmesinin nedenlerinden biri de sağlığımız üzerindeki etkisidir. Araştırmalar, stresin yoğun olduğu mesleklere sahip insanların daha az stresli çalışan insanlara oranla hipertansiyon, kroner kalp hastalığı gibi sağlık problemlerinin daha fazla olduğunu kanıtlamaktadır. 

Kronik stres nedenleri
Kronik iş stresi zamanla kalp-damar sisteminde hasara neden olacak şekilde davranışlarda ve fizyolojide değişime yol açabilir. Özellikle kronik stres, kalbi besleyen damarlarda yağ bulunduran plakaların oluşumu ile damar sertliğine/kalınlığına, zamanla tıkanmasına neden olan ateroskleroz hastalığına zemin hazırlar. 

Akut stres nedenleri
Öfke ataklarının ardından kalp atışındaki ya da kan basıncındaki ani değişimler sırasında kalp krizlerinin görülme sıklığı artar. Bunlar ani gelişen olaylardır ve akut stresin ani bir kalp problemini tetiklediği şeklindeki stres-hastalık ilişkisine yönelik akut bir model ile açıklanmaktadır.

Stresör Olarak Hastalık
Hasta olmanın kendisi de stresli bir yaşam olayı olabilir. Hastalığın ardından gelen stresin de kişinin sağlığı açısından önemli sonuçları olabilir. Böyle bir stres, yardım arayışı, müdahalelere ve tıbbi tedaviye uyum, sağlıklı bir yaşam tarzı benimseme gibi durumlar başta olmak üzere birçok türde davranışı etkileyebilir.

Stres Tepki Düzeyi
Bazı kişiler strese diğer insanlara oranla daha güçlü fizyolojik tepkiler gösterir ki, bu durum bu kişilerdeki “kardiyovasküler tepkime” ya da “stres tepkileri” gibi durumlara bağlıdır. Bunun anlamı, aynı türde stresöre maruz kalsalar da, algılanan stres düzeyi fark etmeksizin, bazı insanların diğerlerinden daha çok tepki verdiği gerçeğidir. Araştırmalar daha fazla stres tepkisi veren kişilerin hipertansiyon, kalp hastalıkları gibi stresle ilgili hastalıklara daha yatkın olabileceklerini göstermektedir. 

Psikolojik Durum ve Bağışıklık

  • Duygu Durum: Çalışmalar olumlu duygu durumun daha iyi bir bağışıklık düzeyi ile ilişkili; olumsuz duygu durumun ise bağışıklık işlevinde azalma ile bağlantılı olduğunu göstermektedir. 
  • Duyguların İfade Edilmesi: Bazı baş etme stillerinin hastalıkların başlangıcı ve ilerleyişi ile ilgili olduğunu gösteren bulgular vardır. Örneğin, duyguları baskılamanın sağlık üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğu bilimsel olarak da kanıtlanmıştır.
  • İnançlar: İnançların bağışıklık sistemi üzerinde direkt bir etkisi vardır. Kişilerin içsel, kalıcı ve genel atıflarının (işler kötüye gittiğinde kendilerini suçlamalarının), gelecek yıllardaki sağlık durumlarını olumsuz etkilediği bilinmektedir.

Stres Türleri    
Stres, hastalıkların ilerlemesine sebep olabilirken bazen de hastalıklardan bağımsız olarak hissedilebilir. İlişkinin sonlanması, mesleki değişimler veya sadece tanı almanın beraberinde gelen sıkıntı gibi hastalığın sonucunda da stres gözlenebilir. 

  • İş Stresi: Mesleki stres, işle alakalı hastalıklara odaklanma bağlamında sıklıkla ele alınan bir kavramdır. İşteki aşırı yük, iş yerindeki kötü ilişkiler, iş üzerindeki kontrol azlığı ve rol belirsizliği gibi faktörler mesleki stresi artırır. 
  • İlişki Stresi: Ayrı veya boşanmış kişilerde akut ve kronik tıbbi sorunlar görülme olasılığı yüksektir. Ancak sadece ilişkinin olup olmaması değil; ilişkinin kalitesi de sağlıkla bağlantılıdır. Örneğin, sorunlu evliliklerde bekâr olanlara oranla daha fazla sıkıntı görüldüğü bilinmektedir. 

Psikolojik destek stres düzeyini ve sağlığı nasıl etkiler?
Psikolojik desteğin bireyin stresle baş etmesine yardımcı olduğu ve böylece stresöre yönelik kişiyi destekleyerek stres-hastalık ilişkisinde aracı rol oynadığı söylenebilir. Psikolojik destek stresöre maruz kalan kişiye, kendini diğer insanlarla karşılaştırma yoluyla uygun baş etme stratejisini seçme imkânı sunar.

Baş Etme Nedir? 

  • Stresli çevresel koşulları azaltmak ve önceki duruma dönme ihtimalini artırmak
  • Olumsuz olaylara adapte olmak veya olumsuz olayları tolere etmek
  • Olumlu bir kendilik algısı sürdürebilmek
  • Duygusal dengeyi sürdürebilmek
  • Diğer insanlarla tatmin edici ilişkiler kurabilmek ve onları sürdürebilmektir.

Tedavi sürecinde psikolojik destek almaktan fayda göreceğinizi düşünüyorsanız hekiminizin yönlendirmesi ile psikoloğumuzdan randevu alabilir; bireysel görüşme ya da grup psikoterapi hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz.


 

BİZE ULAŞIN

BUNLAR DA DİKKATİNİZİ ÇEKEBİLİR

FACEBOOKTWITTERINSTAGRAMGOOGLE +YOUTUBE